Phan Quốc Minh không ngờ nghiên cứu của mình lại nhận được sự quan tâm từ nhiều nhà nghiên cứu và chuyên gia tại VJSS-2026, trong lần đầu tham gia với tư cách người trình bày poster ở một hội thảo quốc tế. Từ những câu hỏi, trao đổi trực tiếp bên poster đến khoảnh khắc được GS. Tsuyoshi Usagawa chú ý, trải nghiệm tại Hội thảo đã mang đến cho học viên tốt nghiệp xuất sắc chương trình Công nghệ Nano (MNT) của Trường Đại học Việt Nhật – ĐHQGHN (VJU) nhiều bài học mới trên hành trình nghiên cứu.
1. Trước tiên, cùng làm quen với Phan Quốc Minh nhé.
Mình là Phan Quốc Minh, xuất thân Nha Trang, Khánh Hòa. Sau khi tốt nghiệp bằng Cử nhân Vật lý và được giảng viên hướng dẫn là PGS.TS. Bùi Nguyên Quốc Trình gợi ý học tiếp ở Trường Đại học Việt Nhật – ĐHQGHN, mình có cơ duyên ra Hà Nội học tập và phát triển bản thân. Vài tháng trước, mình tốt nghiệp xuất sắc chương trình Thạc sĩ Công nghệ Nano tại VJU.
2. Bạn hãy trình bày ngắn gọn về poster của mình tại VJSS-2026.
Poster của nhóm mình khám phá ra sự tương quan giữa thực nghiệm và mô phỏng khi pha tạp một kim loại khác vào chất nền (Pha tạp Sn vào CuO). Nghiên cứu kết hợp các đặc trưng thực nghiệm với mô phỏng DFT cơ bản được bổ sung thế Hubbard (DFT+U) để làm rõ sự thay đổi cấu trúc, tính chất và cơ chế sai hỏng ở cấp độ nguyên tử, qua đó liên hệ với các biến đổi quan sát được ở quy mô nano. Ở đây không nói tính nào tốt, tính nào xấu của vật liệu, mà tập trung vào mối quan hệ từ đó đưa ra cơ chế, hiện tượng xảy ra sâu bên trong cấu trúc vật liệu.
3. Quá trình thực hiện nghiên cứu này như thế nào?
Dưới sự hướng dẫn và định hướng của PGS.TS. Bùi Nguyên Quốc Trình, mình được khuyến khích thay đổi tư duy từ một người làm thực nghiệm thuần túy sang kết hợp mô phỏng dựa trên các nguyên lý cơ bản của vật lý vật liệu. Để thực hiện hướng tiếp cận này, mình bắt đầu học những kiến thức nền tảng về mô phỏng dưới sự hướng dẫn của GS. Koun Shirai và ThS. Nguyễn Tiến Tạo.
Ban đầu, việc tiếp cận mô phỏng từ những bước đầu tiên là một thử thách lớn. Tuy nhiên, thông qua chương trình thực tập của MNT, mình có cơ hội trực tiếp học tập cùng GS. Shirai và các thành viên trong nhóm nghiên cứu mô phỏng tại phòng thí nghiệm của GS. Morikawa Yoshitada. Trải nghiệm này đã giúp mình từng bước xây dựng nền tảng mô phỏng và kết hợp nó với hướng nghiên cứu thực nghiệm của mình.
4. Tại VJSS-2026, poster của bạn đã nhận được nhiều sự chú ý. Bạn nghĩ sao về điều này?
Mình cũng bất ngờ khi poster, các vấn đề mà mình đặt ra và giải quyết được quan tâm, trao đổi nhiều như vậy. Niềm vui càng nhân đôi khi poster của mình được GS. Tsuyoshi Usagawa chú ý. Thầy có hỏi “Tóm tắt về vấn đề mà nhóm thực hiện trong bài nghiên cứu? Nhóm đã thực hiện chỉ đơn phương thực nghiệm/mô phỏng hay là tự làm cả? Sự tương quan đã được chỉ rõ trong bài báo cáo hay chưa?”…
5. Bạn dự định phát triển nghiên cứu như thế nào?
Hiện tại sự tương quan giữa hai phương pháp vẫn còn thiếu hụt một số phép đo cho thấy sự tường minh về tính tương quan giữa thực nghiệm và mô phỏng. Đây sẽ là cơ sở để xây dựng nguồn dữ liệu có hệ thống, hướng tới việc dự đoán các tính chất cần thiết cho phát triển màng mỏng transistor (TFT) trong tương lai. Xa hơn, dữ liệu này có thể trở thành đầu vào cho các hệ thống Trí tuệ nhân tạo (AI), giúp xây dựng mô hình học từ dữ liệu thực nghiệm và mô phỏng, qua đó hỗ trợ đưa ra các định hướng cho những nghiên cứu vật liệu tiếp theo.
6. Bạn có ấn tượng gì về các bài poster khác?
Mình có đi và xem các bài poster của các bạn tham dự khác, sự đa dạng đề tài khiến mình không khỏi bất ngờ. Các dữ liệu, khả năng ứng dụng, sự liên kết giữa các số liệu, giải quyết vấn đề… đều rất ấn tượng. Trong đó, một số nghiên cứu đã được đăng trên tạp chí uy tín thế giới.
7. Bạn có cảm nhận, suy nghĩ gì về VJSS-2026?
VJSS-2026 thực sự là một sự kiện nổi bật với số lượng người tham gia và sự quan tâm lớn dành cho lĩnh vực bán dẫn. Đặc biệt, tại buổi Bài giảng đại chúng, khán phòng gần như kín chỗ dù Ban Tổ chức đã bổ sung thêm ghế. Với góc nhìn của một người tham dự và trình bày poster tại hội thảo, mình đã có cơ hội học hỏi nhiều kiến thức mới, đồng thời được gặp gỡ và trao đổi với các chuyên gia, nhà nghiên cứu đến từ những đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực bán dẫn tại Việt Nam, Nhật Bản và một số quốc gia khác. Mình cũng ấn tượng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng của Ban Tổ chức, từ công tác hỗ trợ người tham dự đến sự chỉn chu trong từng nội dung của chương trình.
Cuối cùng, mình xin chân thành cảm ơn Ban Tổ chức VJSS-2026 đã mang đến một hội thảo khoa học đầu tiên với vai trò người trình bày poster thật ý nghĩa. Đây không chỉ là cơ hội để chia sẻ kết quả nghiên cứu, mà còn mang lại cho mình nhiều bài học, trải nghiệm và kinh nghiệm quý báu cho định hướng nghiên cứu trong thời gian tới.
