Ngày 24/8, Trường Đại học Việt Nhật (VJU) – ĐHQGHN tổ chức tọa đàm về Điều tra nông thôn Nam Định tại cơ sở Mỹ Đình, với sự tham gia của các học giả, chuyên gia và học viên Chương trình Thạc sĩ Khu vực học (MAS).
Tọa đàm được tổ chức trong dịp đoàn giảng viên, học viên VJU cùng các chuyên gia quốc tế thực hiện chuyến thực tập tại khu vực làng Bách Cốc, tỉnh Nam Định cũ (nay là Ninh Bình) – địa bàn gắn với hoạt động hợp tác Việt Nam-Nhật Bản trong nghiên cứu nông thôn từ những năm 1990.
Mở đầu chương trình, GS.TS. Momoki Shiro, giảng viên Chương trình Thạc sĩ Khu vực học VJU và chuyên gia JICA, giới thiệu về phương pháp tiếp cận của Trường phái Kyoto trong nghiên cứu nông thôn Việt Nam, nhấn mạnh sự kết hợp giữa sinh thái học, nông học và sử học, cũng như vai trò của điều tra thực địa liên ngành trong việc tìm hiểu cả quá khứ và hiện tại của một cộng đồng nông thôn.
Tiếp nối là những chia sẻ của GS.TS. Yanagisawa Masayuki (Đại học Kyoto, Nhật Bản) về quá trình hợp tác Việt Nam-Nhật Bản trong nghiên cứu tổng hợp và dài hạn về nông thôn Nam Định từ năm 1994 đến nay. Từ dự án nghiên cứu làng Bách Cốc, các nhà nghiên cứu đã duy trì hoạt động khảo sát kinh tế-xã hội định kỳ, xây dựng tư liệu bản đồ và chia sẻ kết quả nghiên cứu qua các ấn phẩm chuyên ngành. Những dữ liệu thu thập trong nhiều thập niên cũng cho phép nhận diện những biến đổi của đời sống nông thôn Việt Nam trong quá trình công nghiệp hóa.
Ở một góc tiếp cận khác, TS. Jo Ho-yeon (Quỹ Lịch sử Đông Bắc Á, Hàn Quốc) giới thiệu phương pháp nghiên cứu tư liệu Hán Nôm, qua đó làm rõ cấu trúc làng xã và dòng họ Việt Nam thời cận thế (TK XVIII-XIX). Các nguồn tư liệu như gia phả, văn bia và tư liệu ruộng đất cũng được đặt trong tương quan so sánh với các tư liệu về cộng đồng nông thôn Nhật Bản và Hàn Quốc.
Tọa đàm diễn ra trong không gian trao đổi đa văn hóa khi các diễn giả Nhật Bản và Hàn Quốc trực tiếp trình bày bằng tiếng Việt, trong khi phần thảo luận được mở rộng với sự tham gia của các chuyên gia và học viên bằng cả tiếng Việt, tiếng Nhật và tiếng Anh. Qua đó, cùng một chủ đề về nông thôn Việt Nam được tiếp cận từ nhiều góc nhìn học thuật và văn hóa khác nhau.
Với sự kết hợp giữa trao đổi học thuật và trải nghiệm thực địa, hoạt động mang đến cho học viên Khu vực học cơ hội học hỏi trực tiếp từ các chuyên gia, đồng thời đưa kiến thức và phương pháp nghiên cứu vào thực tế. Đây cũng là cách VJU thúc đẩy môi trường học tập đa văn hóa, nhìn nhận và thảo luận các vấn đề của Việt Nam từ đa dạng nền tảng học thuật.
