Từ phiên đàm phán đầu tiên vào tháng 2/2026 đến những chỉ đạo thúc đẩy ở cấp cao, tiến trình đàm phán Hiệp định liên Chính phủ về phát triển Trường Đại học Việt Nhật (VJU) đang từng bước được đẩy nhanh, dự kiến hoàn tất các thủ tục và ký kết trong năm 2026.
Ngày 8/9/2026, tại Bộ Giáo dục và Đào tạo, phiên đàm phán lần thứ tư về Hiệp định phát triển Trường Đại học Việt Nhật giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Nhật Bản dự kiến diễn ra, tiếp nối các phiên làm việc được tổ chức từ đầu năm. Đây là một bước tiến quan trọng trong tiến trình hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho sự phát triển của VJU, đồng thời cụ thể hóa định hướng xây dựng Trường trở thành một cơ sở giáo dục đại học định hướng nghiên cứu, có mức độ quốc tế hóa cao.
Từ đầu năm 2026 đến nay, các phiên đàm phán kỹ thuật về nội dung của Hiệp định đã nhận được sự quan tâm và thúc đẩy ở nhiều cấp, trong bối cảnh quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Nhật Bản tiếp tục phát triển theo hướng thực chất và hiệu quả, đặc biệt trong giáo dục, khoa học công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Khởi động tiến trình đàm phán, đặt nền móng cho một khuôn khổ pháp lý mới
Ngày 4/2/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì phiên đàm phán lần thứ nhất với đại diện phía Nhật Bản về Hiệp định phát triển Trường Đại học Việt Nhật. Đây là bước đi kỹ thuật quan trọng nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho VJU, đồng thời thể hiện quyết tâm chính trị của hai Chính phủ trong việc xây dựng một mô hình đại học xuất sắc, mang tầm vóc quốc tế.
Tại phiên đàm phán đầu tiên, hai bên đã trao đổi và thống nhất về cấu trúc tổng thể của dự thảo Hiệp định, đồng thời tiếp tục thảo luận các nội dung cần hoàn thiện trong những vòng đàm phán tiếp theo, bao gồm những vấn đề liên quan đến cơ chế tổ chức và hoạt động, sở hữu trí tuệ, kiểm định quốc tế và các thủ tục gia hạn.
Tiếp đó, ngày 26/2/2026, tại Hòa Lạc, Phó Giám đốc thường trực Đại học Quốc gia Hà Nội Nguyễn Hiệu đã có buổi làm việc với Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki về Hiệp định phát triển VJU, cơ chế vận hành và tiến độ dự án xây dựng cơ sở mới của Trường. Hai bên tái khẳng định tầm quan trọng của việc ký kết Hiệp định liên Chính phủ Việt Nam – Nhật Bản nhằm tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho sự phát triển của VJU.
VJU trong tầm nhìn hợp tác giáo dục, khoa học công nghệ Việt Nam – Nhật Bản
Dấu mốc nổi bật tiếp theo diễn ra vào ngày 2/5/2026, khi Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae tới thăm Đại học Quốc gia Hà Nội và phát biểu chính sách đối ngoại tại Hội trường Ngụy Như Kon Tum. Trong khuôn khổ chuyến thăm, VJU được nhắc tới như một biểu tượng của hợp tác giữa hai Chính phủ. Thủ tướng Takaichi Sanae bày tỏ kỳ vọng VJU sẽ phát triển thành một trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ Việt Nam, Nhật Bản và khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, trước hết trong lĩnh vực bán dẫn.
Thông điệp này tiếp tục làm rõ vai trò của VJU trong tổng thể hợp tác Việt Nam – Nhật Bản, trong bối cảnh giáo dục đại học ngày càng gắn kết chặt chẽ với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực cho các lĩnh vực chiến lược.
Ngay sau chuyến thăm của Thủ tướng Nhật Bản, ngày 5/5/2026, lãnh đạo ĐHQGHN tiếp tục có buổi làm việc với ông Uno Yoshimasa, Trợ lý Thủ tướng Nhật Bản, trao đổi về định hướng hợp tác và phát triển VJU. Cuộc làm việc tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên trong hợp tác giáo dục, khoa học và công nghệ giữa hai nước, trong đó có trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn và đổi mới sáng tạo. Hai bên đồng thời phối hợp thúc đẩy ký kết Hiệp định giữa hai Chính phủ nhằm bảo đảm tính ổn định và đặc thù của mô hình hợp tác, tạo cơ sở cho việc hoàn thiện cơ cấu tổ chức và cơ chế vận hành của VJU trong bối cảnh khung pháp lý giáo dục đại học của Việt Nam có những thay đổi.
Yêu cầu đẩy nhanh tiến độ đàm phán
Tháng 6/2026, tiến trình Hiệp định tiếp tục nhận được sự thúc đẩy ở cấp Chính phủ.
Trong khuôn khổ chuyến thăm Nhật Bản và tham dự Hội nghị Tương lai châu Á lần thứ 31 từ ngày 8-11/6/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đã tiếp Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (MEXT) Matsumoto Yohei. Tại phiên trao đổi, Phó Thủ tướng đề nghị phía Nhật Bản sớm kết thúc đàm phán, tiến tới ký kết Hiệp định giữa hai Chính phủ về phát triển Trường Đại học Việt Nhật, qua đó tiếp tục cụ thể hóa các thỏa thuận cấp cao và tạo nền tảng cho sự phát triển của VJU trong thời gian tới.
Ngày 26/6/2026, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu tiếp ông Takebe Tsutomu, Cố vấn đặc biệt Liên minh Nghị sĩ hữu nghị Nhật Bản-Việt Nam. Nhấn mạnh VJU là dự án biểu tượng cho hợp tác đào tạo nguồn nhân lực giữa hai nước, Phó Thủ tướng đề nghị ông Takebe tiếp tục thúc đẩy các cơ quan hai bên đẩy nhanh tiến độ đàm phán để Hiệp định được ký kết trong năm 2026. Đồng thời, Phó Thủ tướng đề nghị phối hợp phê duyệt khoản vay và các thủ tục liên quan, hướng tới mục tiêu khởi công dự án xây Trường trong quý I/2027; tăng cường kết nối doanh nghiệp Nhật Bản với VJU và mở rộng đào tạo.
Củng cố định hướng phát triển VJU trong quy hoạch giáo dục đại học
Một dấu mốc chính sách đáng chú ý được ghi nhận ngày 31/7/2026: Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quyết định số 2249/QĐ-BGDĐT phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp công lập thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Theo đó, Quyết định xác định tiếp tục phát triển ba trường đại học xuất sắc được thành lập theo các hiệp định liên Chính phủ giữa Việt Nam và các quốc gia khác, trong đó có Trường Đại học Việt Nhật, thành các cơ sở giáo dục đại học định hướng nghiên cứu với mức độ quốc tế hóa cao, tập trung vào những ngành khoa học, kỹ thuật và công nghệ tiềm năng.
Định hướng này tạo thêm cơ sở chính sách quan trọng cho quá trình phát triển VJU trong giai đoạn tới, đồng thời đặt VJU trong tổng thể chiến lược phát triển mạng lưới giáo dục đại học của Việt Nam, với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đào tạo, năng lực nghiên cứu, quốc tế hóa và đóng góp cho các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật, công nghệ.
Hướng tới hoàn tất Hiệp định, mở ra giai đoạn phát triển mới
Từ phiên đàm phán đầu tiên hồi tháng 2 đến nay, tiến trình đàm phán Hiệp định phát triển VJU đã từng bước chuyển từ việc thiết lập khuôn khổ đàm phán sang hoàn thiện các nội dung cụ thể. Những trao đổi ở cấp Chính phủ, các cuộc làm việc giữa cơ quan chức năng hai nước và định hướng chính sách mới đều cùng hướng tới mục tiêu xây dựng một cơ sở pháp lý phù hợp cho sự phát triển bền vững của VJU.
Mới đây, ngày 7/9/2026, trong cuộc tiếp Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản – ông Matsumoto Yohei – tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu tiếp tục đề nghị phía Nhật Bản thúc đẩy sớm kết thúc đàm phán, tiến tới ký kết Hiệp định về phát triển Trường Đại học Việt Nhật. Nội dung này được đặt trong tổng thể các đề nghị nhằm triển khai hiệu quả các thỏa thuận của lãnh đạo hai nước về hợp tác nghiên cứu chung và thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Phiên đàm phán lần thứ tư ngày 8/9/2026, vì vậy, diễn ra trong một thời điểm có ý nghĩa đặc biệt, là cơ hội tiếp tục rà soát, trao đổi để hoàn tất các nội dung của dự thảo Hiệp định, làm nền tảng kỹ thuật cho các bước tiếp theo trong tiến trình ký kết chính thức.
Với quyết tâm của hai Chính phủ, sự phối hợp của các cơ quan liên quan và những bước tiến trong quá trình đàm phán, việc hoàn tất và tiến tới ký kết Hiệp định sẽ mở ra giai đoạn phát triển bứt phá của VJU, góp phần đưa hợp tác Việt Nam – Nhật Bản vào giai đoạn mới, thực chất và hiệu quả.
