Home List News CMCN 4.0: Nhân lực chất lượng cao và Khoa học công nghệ là “chiếc đũa thần” đưa dân tộc đi lên

CMCN 4.0: Nhân lực chất lượng cao và Khoa học công nghệ là “chiếc đũa thần” đưa dân tộc đi lên

30-10-2018

Kỷ nguyên của cách mạng công nghiệp lần thứ tư, với sự trợ giúp của Internet vạn vật IoT, tự động hóa trong sản xuất và cả trong quản lý, cùng với trí tuệ nhân tạo, các vật liệu thông minh, kỹ thuật số và CNTT, truyền thông sẽ tạo ra những năng lực thần kỳ mà trước đây chỉ có trong thần thoại. Mỗi chúng ta phải xác định được chỉ có nhân lực chất lượng cao và Khoa học công nghệ là “chiếc đũa thần” để đưa dân tộc ta theo kịp và sánh vai trên thế giới.

GS. TSKH Nguyễn Đình Đức, Giám đốc Chương trình Kỹ thuật hạ tầng

Năm 2006, GS. TSKH Nguyễn Đình Đức đã cùng GS. Nguyễn Văn Đạo (Giám đốc đầu tiên của Đại học Quốc gia Hà Nội) đến thăm Viện KIST (Korea Institute of Science and Technology) và nghe câu chuyện về sự hình thành của Viện KIST. Viện KIST hình thành từ tầm nhìn của người viện trưởng đầu tiên khi chỉ ra được thực tế rằng, Hàn quốc xuất khẩu hàng trăm triệu đô la sang Mỹ dù đã là một thành tựu tại thời điểm đó nhưng khi nhìn sang Nhật Bản, đất nước đã xuất khẩu tới 1 tỷ đô la Khoa học công nghệ, hàng điện tử sang Mỹ thì con số đó chẳng thấm là bao. Hàn Quốc muốn đi lên thì phải bằng Khoa học công nghệ. Hàn Quốc muốn đi lên phải có nhân tài. Lấy đó là kim chỉ nam và quyết liệt trong hành động, Hàn Quốc đã đi lên và thanh niên của Hàn Quốc đã trưởng thành.

GS. TSKH Nguyễn Đình Đức, Giám đốc Chương trình Kỹ thuật Hạ tầng, Trường Đại học Việt Nhật đã chia sẻ trong buổi Hội thảo “Cách mạng công nghiệp 4.0: Cơ hội và thách thức cho các ngành công nghệ, kỹ thuật” câu chuyện trên như một trong những bài học từ một trong những quốc gia điển hình của Châu Á đã thực sự hóa “hóa rồng, hóa hổ”, chuyển mình thành công nhờ Khoa học công nghệ.

Cách mạng công nghiệp 4.0 mang đến rất nhiều thách thức, yêu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao và phương châm nhất quán theo đuổi tiến bộ khoa học - công nghệ

Hội thảo được tổ chức nhằm làm sâu sắc hơn những đặc trưng của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, cũng như những thách thức, cơ hội đối với các ngành Công nghệ - Kỹ thuật của Việt Nam, hướng đến cải tiến chương trình đào tạo hiện nay, đề xuất chương trình đào tạo mới cho các trường đại học, đồng thời đưa ra các định hướng nghiên cứu mới, tập hợp lực lượng và xây dựng và phát triển các nhóm nghiên cứu mới trong các trường đại học, các viện nghiên cứu vế công nghệ - kỹ thuật, phù hợp với xu thế của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0.


Các diễn giả đến từ những trường đại học và đơn vị nghiên cứu hàng đầu như Đại học quốc gia Hà Nội, đại học Nguyễn Tất Thành, đại học Bách khoa Hà Nội, đại học Giao thông vận tải, Viện Khoa học công nghệ Giao thông vận tải, cùng đại diện các doanh nghiệp đi đầu trong lĩnh vực tư vấn và lĩnh vực công nghệ thông tin đã trình bày các tham luận và thảo luận, không chỉ từ quan điểm của đơn vị đào tạo và nghiên cứu, mà còn xuất phát từ nghiệp vụ thực tế trong sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp, với mong muốn sao cho việc đào tạo và nghiên cứu sẽ đáp ứng được tốt nhất cho nhu cầu thực tiễn của xã hội, tạo bước chuẩn bị đầy đủ để cuộc cách mạng công nghệ 4.0 sẽ đem lại những lợi ích và lợi thế cạnh tranh cho ngành công nghệ, kỹ thuật của Việt Nam trên trường quốc tế.

GS. Nguyễn Lộc, trường Đại học Nguyễn Tất Thành

GS. Hoàng Minh Sơn, trường Đại học Bách Khoa

Tại hội thảo, GS.TSKH. Nguyễn Đình Đức cho biết, cuộc CMCN 4.0 được tạo nên bởi sự hội tụ của các công nghệ mới như: IoT – Internet kết nối vạn vật, công nghệ số hóa, điện toán đám mây,… trong đó có những thành tựu về công nghệ nano, khoa học về vật liệu tiên tiến, lưu trữ năng lượng và tin học lượng tử,…Tuy nhiên, GS Đức nhấn mạnh đến 03 cốt lõi quan trọng nhất của CMCN 4.0 là công nghệ thông tin (CNTT) – Trí tuệ nhân tạo và Tự động hóa.

Trong lĩnh vực CNTT và truyền thông, chúng ta được đánh giá là thích ứng khá nhanh. Tuy nhiên, còn 2 mảng quan trọng nữa của cách mạng 4.0 là tự động hóa và trí tuệ nhân tạo, chúng ta phải đầu tư để phát triển nhanh và mạnh hơn nữa. Ngày nay, những lĩnh vực kỹ thuật công nghệ thường có tính liên ngành, xuyên ngành. Chẳng hạn đề đào tạo nhân lực về Tự động hóa, ngoài sử dụng dữ liệu lớn, điện toán đám mây để truyền tải và lưu trữ thông tin, còn phải nghiên cứu và phát triển về tích hợp hệ thống (System Integration), Công nghệ tương tác thực tế (Augmented Reality), Robot tự hành, và đương nhiên vấn đề sống còn là an ninh, an toàn thông tin (Cyber Security)...

PGS. TS. Lương Xuân Bính, Đại học Giao thông vận tải

Bên cạnh để đào tạo và thích ứng, chuyển giao công nghệ, để tiếp cận với trình độ của thế giới và làm chủ các công nghệ lõi, Việt Nam cần có chiến lược để xây dựng bằng được các nhóm nghiên cứu mạnh, các viện nghiên cứu tiên tiến, các trung tâm xuất sắc trong các lĩnh vực này. Đây là sứ mạng mà các bộ ngành của Việt Nam như Bộ KHCN, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Xây dựng, Bộ Giao thông,….và các trường đại học, các viện nghiên cứu cần có giải pháp mạnh hơn và những đáp ứng cụ thể hơn nữa trong thời gian tới để tập hợp lực lượng trong và ngoài nước và các nguồn lực khác để đổi mới giáo dục và đào tạo đại học và nhanh chóng đầu tư cho các nhóm nghiên cứu để gây dựng và phát triển các lĩnh vực kỹ thuật – công nghệ chủ chốt của cách mạng công nghiệp 4.0 phù hợp với Việt Nam.

GS. TSKH Nguyễn Đình Đức nhấn mạnh rằng động lực để Việt Nam đi lên là Khoa học công nghệ. Bên cạnh đó, để đáp ứng với sự thay đổi như vũ bão của khoa học - công nghệ là sự cần thiết đến từ nguồn lực công nghệ nghệ cao, đồng thời, là nắm bắt những đặc trưng cơ bản của cách mạng công nghiệp 4.0 và đổi mới triết lý giáo dục. Việc đổi mới giáo dục đào tạo để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và định hướng cho nghiên cứu tập trung cho sự phát triển của các ngành kỹ thuật - công nghệ có ý nghĩa then chốt cho sự phát triển và nắm bắt những cơ hội của cách mạng công nghiệp 4.0 trong thời gian tới của đất nước ta.


Mô hình đại học trong cách mạng công nghiệp 4.0 đã thay đổi. Để có thể đáp ứng nhu cầu của thời đại, các diễn giả đề xuất sự thay đổi trong triết lý đào tạo: Thời đại mới, các đại học nghiên cứu chuyển mình sang các đại học đổi mới sáng tạo, gắn kết và chuyển đổi mạnh mẽ các kết quả nghiên cứu với các công nghệ kỹ thuật mới và doanh nghiệp. Vì vậy, đầu ra, người học phải đáp ứng yêu cầu đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Và ngoài kiến thức chuyên môn, ngoại ngữ và CNTT, các trường đại học phải cung cấp và trang bị cho người học theo hướng giáo dục khai phóng và STEM (Science, technology, engineering, and mathematics), và từ đó phải cơ cấu lại các chương trình đào tạo.

TS. KTS. Lương Thị Ngọc Huyền – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu khoa học công nghệ va đào tạo CONINCO

TS. Trần Mạnh Huy, Công ty V.B.P.O

Ngoài kiến thức nền tảng, kiến thức của ngành và chuyên ngành, ngoại ngữ, CNTT và kỹ năng mềm  như hiện nay, chương trình đào tạo phải trang bị được cho người học tầm nhìn, kỹ năng thu thập, xử lý và kiểm soát thông tin, có khát vọng đổi mới sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp ... Bên cạnh đó, không chỉ là giáo dục khai phóng, chúng ta còn phải tích hợp và có định hướng đào tạo STEM trong các khối ngành kỹ thuật-công nghệ và phát triển bền vững. STEM cung cấp các hành trang cho nguồn nhân lực trong các lĩnh vực kỹ thuật, và tư duy của phát triển bền vững trang bị tầm nhìn cho người học. Đào tạo tài năng, chất  lượng cao theo xu hướng cá thể hóa đang là xu thế của cách mạng công nghiệp 4.0.